Operationelles Programm der grenzübergreifenden

Zusammenarbeit Sachsen-Polen 2007-2013 / Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Polska-Saksonia 2007-2013
Ziel3-Projekte der Sächsischen Bildungsagentur Projektträger /Beneficjent: Sächsische Bildungsagentur / Saksońska Agencja Oświatowa

   



Projekt EWT der Saksońskiej Agencji Oświatowej „Działalność obywateli na rzecz wolności. Odwaga cywilna w warunkach dyktatury. Saksonia i Dolny Śsk w latach 1945-1989"

 

Czas trwania projektu: 01.09.2009 - 31.08.2013 

Kierownik projektu: Kinga Hartmann-Wóycicka 

Współpraca: Silke Röttger


 

Aktualności

Otwarcie wystawy „Miasto i jego obywatele. Görlitz - Zgorzelec 1945 – 1989", w dniu 05.12.2012 r. w Miejskim Domu Kultury w Zgorzelcu.






Opis projektu

 

Od sposobu rozumienia przeszłości zależy w dużym stopniu, jaką postawę młodzi ludzie będą przybierać wobec życia społecznego. Lata 1945-1989 odpowiadają okresowi dzieciństwa i młodości pokolenia rodziców i dziadków obecnych uczniów. O tym okresie historycznym mówi się dzisiaj w kręgu rodziny; stanowi on istotny czynnik kształtowania się nie tylko świadomości historycznej, lecz również społeczno-obywatelskich postaw uczniów. Okres ten jest dla młodego pokolenia bezpośrednio dostępny, jako że jest on obecny wprost we wspomnieniach najbliższej rodziny.

Pokojowa rewolucja w roku 1989 i ruch „Solidarność" są dziś ważnymi symbolami przemian demokratycznych w obu krajach i w dalszym ciągu oddziaływują na procesy integracji europejskiej. Obraz obydwu masowych ruchów należałoby uzupełnić wskazaniem na rolę poszczególnych osób i grup w kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Wskazanie na odpowiedzialność w każdej sytuacji za sprawy ogółu i na potrzebę wykazania się odwagą cywilną jako jednostka stanowi ważny element pedagogiczny wychowania młodzieży i tak też powinno być.

 

Saksonia i Dolny Śląsk z tak ważnymi dla działalności opozycyjnej ośrodkami miejskimi jak Lipsk i Wrocław są regionami dostarczającymi szczególnych przykładów nie tylko tej działalności, lecz również kontaktów między polskimi i wschodnioniemieckimi opozycjonistami.

 

W ramach projektu powstaje niepowtarzalne forum współpracy polskich i niemieckich naukowców, ekspertów w dziedzinie dydaktyki, nauczycieli oraz uczniów i świadków historii. Tym samym powstaje sieć pomiędzy instytutami naukowymi i instytucjami oświaty.

 

Jednym z celów projektu jest opracowanie uzupełniających materiałów do nauczania historii. Publikacja pod tytułem NRD-PRL. Odwaga cywilna w warunkach dyktatury przygotowywana jest w grupach tandemowych przez zespół polsko-niemieckich historyków. Oprócz niej ukażą się także opracowane przez zespół dydaktyków wskazówki metodyczne dla nauczycieli. Obie pozycje wydane zostaną w języku polskim i niemieckim.

Ważnym elementem projektu będzie także stworzenie wystawy pt. „Nasi dziadkowie: Zgorzelec-Görlitz 1945-1989".

W ramach projektu w dwóch gimnazjach i jednym liceum w Zgorzelcu oraz w jednym gimnazjum w Görlitz zostały utworzone laboratoria historyczne dla uczniów, co pozwala na wprowadzanie innowacyjnych metod nauczania historii. Uczniowie oraz nauczyciele pracują wspólnie z naukowcami oraz świadkami historii z obu krajów i wyszukują materiały historyczne dotyczące tematu wystawy. Znaczącą rolę w ich poszukiwaniach odgrywa poparta literaturą fachową dyskusja dotycząca postawy obywateli wobec reżimu komunistycznego w Polsce oraz NRD. Wyniki pracy uczniów będą stanowiły ważny element wystawy, której otwarcie przewidziane jest jesienią 2012 r.





 

W ramach projektu odbywają się liczne konferencje specjalistyczne oraz warsztaty, służące zarówno doskonaleniu zawodowemu nauczycieli jaki i wymianie doświadczeń między szkołami.

Działania w ramach projektu (wybór):

•      Powołanie zespołu autorów i dydaktyków uzupełniających materiałów do nauczania historii pod tytułem „PRL - NRD. Odwaga cywilna w systemach totalitarnych" oraz przeprowadzenie szeregu wspólnych spotkań roboczych autorów, nauczycieli i dydaktyków.

Po raz pierwszy polscy i niemieccy naukowcy z renomowanych institutów historycznych w Polsce i w Niemczech opracowywują wspólnie w grupach tandemach poszczególne rozdziały publikacji.

•      Opracowanie koncepcji publikacji przez kierownika projektu

Publikacja, składająca się z określonych grup tematycznych, poświęcona jest różnym przykładom „odwagi cywilnej" z perspektywy polskiej i niemieckiej. Celem publikacji jest wypełnienie istotnych luk w polskim i niemieckim nauczaniu historii.

•      Analiza programów nauczania oraz przeprowadzenie ankiet w polskich i niemieckich szkołach dot. świadomości historycznej w dziedzienie stosunków polsko-niemieckich

•      Utworzenie „laboratoriów historycznych" w następujących polskich i niemieckich szkołach:

o  Görlitz: Augustum-Annen-Gymnasium

Zgorzelec: Gimnazjum nr 1 im. Bolesława Chrobrego, Gimnazjum nr 3 im. Armii Krajowej, Liceum Ogólnokształcące im. Braci Śniadeckich

Pod fachową opieką historyków polscy i niemieccy uczniowie wspólnie wyszukują przykładów postawy obywateli wobec reżimu komunistycznego w swoich miastach. Działania te przyczyniają się do rozwoju tożsamości regionalnej oraz świadomości historycznej u uczniów po obu stronach granicy.

 

Szkolenia dla polskich i niemieckich nauczycieli

Szkolenia, skierowane do nauczycieli uczestniczących w projekcie, poświęcone tematowi PRL oraz NRD, a także wdrażaniu tych tematów podczas zajęć lekcyjnych z historii.

 

Wycieczka do miejsca pamięci w Budziszynie dla polskich i niemieckich nauczycieli

Prezentacja pozaszkolnego miejsca nauki historii NRD oraz wspólna dyskusja nauczycieli z Polski i Niemiec na temat „Wspólnych oraz osobnych miejsc pamięci"

•      Warsztaty dla polskich i niemieckich uczniów z Görlitz i Zgorzelca dot. tematów z

historii NDR i PRL

Przy pomocy historyków oraz ekspertów w dziedzinie dydaktyki, a także innowacyjnych metod nauczania, uczniowie nauczyli się samodzielnie oraz krytycznie obchodzić z historią współczesną.

•      Dwie wycieczki do Wrocławia dla polskich i niemieckich uczniów z warszatami w IPN

Podczas warsztatów w IPN uczniowie zapoznali się z dokumentacją Służb Bezpieczeństwa PRL oraz prowadzili rozmowy z archiwistami na temat sposobów postępowania z dokumentacją przechowywaną w archiwum.

•      Organizacja i przeprowadzenie dyskusji panelowej z polskimi i niemieckimi opozycjonistami

W ramach dyskusji panelowej uczniowie z Dolnego Śląska i Saksonii prowadzili rozmowy z opozycjonistami i zasięgali informacji „z pierwszej ręki" na temat reżimu komunistycznego w Polsce oraz NRD w latach 1945-1989.

•      Organizacja i przeprowadzenie dwudniowej konferencji fachowej na temat „Wychowanie do demokracji i nauczanie najnowszej historii" w listopadzie 2010 r. w Muzeum Śląskim w Görlitz.

Konferencja, skierowana do nauczycieli, naukowców oraz wszystkich zainteresowanych ww. tematyką, poświęcona była zarówno doskonaleniu zawodowemu, jak i wymianie doświadczeń oraz rozwoju badań.


Partnerzy projektu:

•      Urząd Miasta Görlitz

•      Urząd Miasta Zgorzelec

•      Saksoński Pełnomocnik d/s Akt Stasi w byłej NRD

•      Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu (DODN)

•      Instytut Polski w Berlinie, Filia w Lipsku

 

 Szkoły uczestniczące:

•      Augustum-Annen Gymnasium, Görlitz

•      Liceum Ogólnokształcące im. Braci Śniadeckich, Zgorzelec

•      Gimnazjum nr 1 im. Bolesława Chrobrego, Zgorzelec

•      Gimnazjum nr 3 im. Armii Krajowej, Zgorzelec


Koordinierungsbüro der Ziel3-Projekte der Sächsischen Bildungsagentur in Görlitz / Biuro Koordynacyjne Projektów EWT Saksońskiej Agencji Oświatowej w Görlitz

Konsulplatz 1, 02826 Görlitz Leitung / Koordynacja: Kinga Hartmann-Wóycicka Tel.: 0049 3581 76469-0 Fax: 0049 3581 76469-4 E-Mail: ziel3@schulen.sachsen.de