
10 kwietnia 2026 r. w siedzibie Dolnośląskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu odbyła się konferencja pn. „Potencjał szkół i organizacji pozarządowych w kształtowaniu kompetencji przekrojowych uczniów uzdolnionych”, organizowana w ramach działalności Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji. Wydarzenie to było elementem projektu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych, w województwie dolnośląskim”, finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
W konferencji uczestniczyło 56 osób – nauczyciele i przedstawiciele organizacji pozarządowych, a także przedstawiciele Kuratorium Oświaty we Wrocławiu, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, IBE – PIB oraz ARR „Arleg”.
Konferencję otworzyli: dr Katarzyna Pawlak-Weiss – dyrektor DODN we Wrocławiu oraz dr hab. Piotr Mikiewicz, prof. DSW – główny koordynator merytoryczny ds. WZK.
W pierwszej części konferencji uczestnicy wysłuchali czterech wystąpień:
Druga część konferencji miała charakter warsztatowy. Każdy uczestnik miał możliwość uczestniczenia we wszystkich warsztatach.
Podczas spotkania z Włodzimierzem Tarnowskim (Stowarzyszenie WroSpace) omówiono następujące kwestie:
Dynamicznie przebiegały warsztaty prowadzone przez panią Aleksandrę Bolek z organizacji pozarządowej Teach For Poland. Dotyczyły one sytuacji ucznia uzdolnionego w szkole. Uczestnicy zostali zaktywizowani do zaprezentowania znanych z własnej praktyki szkolnej historii uczniów uzdolnionych, którzy nie od początku byli zdiagnozowani jako osoby z dużym potencjałem. Uświadomiło to, jak uważni muszą być nauczyciele, by dostrzec możliwości swoich uczniów, a jednocześnie określić ich potrzeby w obszarze rozwoju społecznego i emocjonalnego.
Warsztaty pozwoliły wyeksponować umiejętności przekrojowe, szczególnie przydatne w funkcjonowaniu ucznia z osiągnięciami. Wszyscy byli zgodni, że należy ćwiczyć umiejętności radzenia sobie ze stresem i porażką, pracy zespołowej przy rozwiązywaniu problemów oraz prezentowania swoich osiągnięć. Była okazja, by porozmawiać o aktywności uczniów uzdolnionych w kontekście sprawczości, rozumianej jako zdolność do przejmowania kontroli nad własnymi działaniami i ich efektami w różnych sytuacjach edukacyjnych, zawodowych i życiowych. Pani Aleksandra Bolek była przekonująca, gdy mówiła o potrzebie holistycznego wspierania dzieci i młodzieży oraz połączenia potencjału szkół i organizacji pozarządowych na rzecz rozwoju nowoczesnej edukacji.
Pani Magdalena Skórska-Sawina z Fundacji Cylinder przeprowadziła warsztaty pt. „Współpraca szkół z organizacjami pozarządowymi (NGO) – diagnoza problemów i potrzeb”. Ich celem była dyskusja oraz identyfikacja barier we współpracy szkół z NGO oraz określenie obszarów oczekiwanego wsparcia.
Uczestnicy spotkania wskazali, że szkoły w niewystarczającym stopniu dysponują wiedzą na temat działalności organizacji pozarządowych (NGO) oraz możliwości, jakie niesie współpraca z tym sektorem. W konsekwencji współpraca szkół z NGO jest bardzo ograniczona i ma charakter incydentalny, a nie systemowy.
W toku dyskusji zwrócono uwagę na słabe zaangażowanie młodzieży w przedsięwzięcia podejmowane przez szkołę, szczególnie wtedy, gdy nie dostrzega bezpośrednich korzyści dla siebie (np. rozwojowych, społecznych, kompetencyjnych).
Problemem szkół jest niewystarczająca współpraca i integracja nauczycieli w ramach jednej szkoły, co skutkuje rozproszonymi, nieskoordynowanymi działaniami oraz brakiem spójnej strategii wychowawczo-profilaktycznej.
Wskazano na brak asertywności w kontaktach z innymi, w szczególności w relacjach z rodzicami, co utrudnia prowadzenie rozmów w sytuacjach trudnych i konfliktowych.
Działania podejmowane przez szkołę w sytuacjach konfliktowych, realizowane z intencją mediacji, niejednokrotnie okazują się nieskuteczne, a w niektórych przypadkach prowadzą nawet do pogłębienia konfliktu.
Szkoły deklarują otwartość na nawiązywanie partnerstw z organizacjami pozarządowymi, zarówno w wymiarze merytorycznym (wsparcie specjalistyczne), jak i finansowym (dofinansowanie działań, realizacja projektów).
Współpraca z NGO postrzegana jest jako szansa na uzupełnienie kompetencji szkoły i poszerzenie zakresu oddziaływań, realizację działań, które wykraczają poza standardowe możliwości kadrowe i organizacyjne placówek.
Podczas spotkania zidentyfikowano następujące obszary, w których szkoły oczekują wsparcia:
Uczestnicy spotkania podkreślili potrzebę zwiększenia świadomości szkół na temat roli i potencjału NGO, budowania trwałych, partnerskich relacji między szkołami a organizacjami pozarządowymi oraz systemowego wsparcia nauczycieli i kadry specjalistycznej w obszarach wychowawczych, emocjonalnych i relacyjnych.
Równolegle odbywały się warsztaty zamknięte pn. „Rozwijanie zainteresowań zawodowych uczniów oraz nabywanie dodatkowych kwalifikacji w szkołach kształcących w zawodach”, adresowane do dyrektorów i nauczycieli ze szkół zawodowych aspirujących do wstąpienia do Dolnośląskiej Sieci Szkół Wspierających Uzdolnienia. Były one kontynuacją zajęć z 12 marca 2026 r., a ich celem było omówienie problematyki wprowadzania do siatki godzin w technikach dodatkowych umiejętności zawodowych, w tym wolnorynkowych oraz sektorowych.
Uczestnicy warsztatów zastanawiali się nad efektywnym wykorzystaniem godzin na kształcenie umiejętności wynikających z różnicy między ogólną pulą godzin przeznaczonych na kształcenie zawodowe a minimami wynikającymi z realizacji podstawy programowej.
Pani Elżbieta Margas-Dzwonnik, kierownik kształcenia zawodowego w Zespole Szkół nr 1 we Władysławowie, omówiła proces wdrażania tych zmian. Eksponowała sprawdzone przykłady rozwiązań programowych, kompletne wzory dokumentacji niezbędnej do sformalizowania dodatkowych zajęć oraz strategie przygotowania uczniów do wymogów współczesnego rynku pracy poprzez nabywanie unikalnych kwalifikacji. Dzięki zaprezentowanym narzędziom szkoły otrzymały istotne wsparcie merytoryczne, pozwalające na pełniejsze wykorzystanie edukacyjnego potencjału szkół branżowych oraz realne wzmocnienie kompetencji zawodowych uczniów.
